Strona gryGraj ▸

Kopacz Szczepan

Zwykle na swoim miejscu.

Co woła, gdy przechodzisz

Rozmowa

Spoiler: co mówi Kopacz Szczepan kliknij, żeby odsłonić

Na powitanie: „Szczepan. Kopacz. Kopię, jak Marianna każe, a jak nie każe, to też kopię, bo jak przestaję, zaczynam myśleć. Ten chodnik, którym tu uciekliśmy, znalazłem ja, jedenaście lat temu. Mówią, że wszystkich uratowałem. Nie mów tak do mnie.”

Odpowiedzi na pytania

Kim jesteś?
Szczepan. Kopacz. Ten od chodnika. Mówią, że wszystkich wyprowadziłem. Nie wszystkich.
Czym się zajmujesz?
Kopię. Izby, rowki, kanały na wodę. Jak jest co kopać, kopię. Jak nie ma, też kopię, bo jak przestaję, zaczynam myśleć.
Co tu w okolicy?
Sól gada, jak się jej słucha. Dzwoni, jak czysta, a głucho, jak za nią woda. Tu wszędzie dzwoni. Poza jednym miejscem na dole, w Poprzeczni. Tam nie chodzę.
Masz rodzinę?
Syn. Tomek. Został przy wyrobisku. Nie mów nic więcej.
Żona umarła w orkowym wozie, jak nas wieźli na dół. Tomek śpi na mojej pryczy. Mam syna. Mam. Dalej mi się to w głowie nie mieści.
Czego się boisz?
Pytań. Takich jak to.
Że ktoś na górze wie, ile mamy drzwi. Wiesz już, czemu.
O czym marzysz?
Żeby Tomek miał kiedyś izbę z oknem. Nie wiem, czy umiem jeszcze kopać tak, żeby było okno.
Co lubisz jeść?
Jem, jem. Grzyby. Nie patrz tak, jem.
Teraz jem swoją rację. Całą. Sól ma smak. Zapomniałem, że ma.
Smoki istnieją?
Nie. Wierzę w zawał. Zawał jest większy od smoka i nie ma skrzydeł, żeby go było słychać.
Co zrobisz z workiem złota?
Złoto leży na dole, za wodą, w skarbcu żupnika. Niech leży. Złoto pod ziemią zawsze kogoś kosztuje.
Złotem nie kupisz syna. Solą się da. Wiem, ile kosztuje. Nie pytaj o złoto.
Znasz jakiś dowcip?
Kopacz pyta drugiego: ile jeszcze do końca? Drugi: tyle, ile ci zostało. Pierwszy: życia czy chodnika? Drugi: a jest różnica? … Ojciec mi to opowiadał i się śmiał. Ja nie umiem.
Jak ci ta pogoda?
pogodnie: Na górze słońce? Tomek słońca nie pamięta. Opowiedz jemu, nie mnie.
deszcz: Deszcz schodzi w żupę tydzień. Raz zeszło za dużo naraz. Wolę, jak pada mało.
mgła: Mgła. Tamtej nocy, jak nas wzięli z drogi, też była mgła. Nie lubię o tym.
Co o mnie myślisz?
Obcy. Nie przeszkadzaj, kopię.
Słyszałem. Pomagasz. Dobrze. Ja nie umiałem.
Ufam ci. Wiesz, co to u mnie znaczy? Dużo. Za dużo.
Mówią o tobie, jak kiedyś o mnie: że wyprowadzasz. Uważaj. To ciężkie słowo.
Co słychać?
Ściana od zachodu dzwoni czysto. Dobra sól.
Kułem nowy kanał na wodę. Ręce drżą. Starość albo co innego.
Tomek zjadł dziś dwie racje. Dałem mu swoją. Nie mów Mariannie. Albo mów, już wszystko jedno.
O sąsiadach
Starsza Marianna: Starsza mówi, że jest mi winna chodnik. A ja jej coś gorszego. Nie pytaj.
Strażnik Gniewko: Gniewko liczy, ile razy wychodzę. Wiem. Niech liczy. Liczenie to jeszcze nie wiedza.
Zielarka Bożydara: Bożydara mówi, że chudnę. Kopacz chudnie. Taki zawód.
Tomek: Mój syn. Patrzy na mnie, jakby chciał coś powiedzieć. Ja też. Żaden nie mówi.
Kowal Florian: Florian kuje mi kilofy z miedzi. Miękkie. Ale sól też miękka, jak się ją zna.
Ula: Ula dała mi raz swoją sól. Dziecko. Gdyby wiedziała, gdzie idzie moja, nie dałaby.
Janek: Syn kowala z Mszaru? Ten, co siedział za zawałem nad nami? Czterdzieści dni stukał mi w skałę, jak śpiewałem. Żyje? … Dobrze. Bardzo dobrze.
Kowal Wojciech: Kowal z Mszaru. Jego syn stukał mi przez skałę. Powiedz mu, że chłopak stukał równo. Kowal zrozumie.

Inne tematy

  • „Tomek ci powiedział. Widzę po tobie. Siądź, bo na stojąco tego nie powiem. Co trzy dni wychodziłem za kamień z torbą soli, mojej racji, i zostawiałem ją pod kasztem przy wyrobisku. Nadzorca brał sól, a Tomek dostawał miskę. Potem nadzorcy przestała wystarczać sól. Chciał wiedzieć o nas. Nie powiedziałem, gdzie są drzwi. Powiedziałem, ile ich jest. Trzy. Myślałem, że to nic. Latami powtarzałem sobie, że to nic. … Marianna nie wie. Ty zdecyduj, czy ma wiedzieć. Ja nie umiem. Ja umiem tylko kopać.”
  • „Powiedziałeś jej. Dobrze. Wiesz, co zrobiła? Nic. Przyszła, popatrzyła, nalała mi wody jak zawsze i odeszła. Przy stole siedzę teraz pod ścianą, sam. Tomek siada obok, choć Marianna go woła. Lżej mi. Nie myślałem, że będzie lżej. Lżej i wstyd naraz, jak po spowiedzi, tylko bez rozgrzeszenia.”
  • „Nie powiedziałeś. … Dziękuję. Nie wiem, czy dobrze zrobiłeś. Nadzorcy już nie ma, ale tamte trzy drzwi zostały, i ja wiem, że ktoś tam na górze wie, ile ich jest. Śpię teraz przy pierwszych. Na wszelki wypadek. To moja kara. Nikt mi jej nie wymierzył, sam ją sobie wziąłem. Tak chyba uczciwiej.”
  • „Śpiewam przy kopaniu. Cicho, starą, z Mszaru, o praczce i rzece. Marianna mówi, że orkowie usłyszą. Nie usłyszą, sól tłumi. Ale ktoś wyżej, za zawałem, chyba słyszał, bo raz mi odpowiedział. Stukaniem w skałę. Czterdzieści dni stukał, równo, co wieczór. Potem przestał. Myślałem, że umarł.”
  • „Toczony kamień to mój pomysł. Widziałem raz w orkowym magazynie żarna, wielkie, na kole. Pomyślałem: postawić takie na sztorc, w rowku, to z jednej strony się toczy, a z drugiej nie ma za co złapać. Trzy miesiące kułem rowek. Ręce jeszcze mi wtedy nie drżały.”
  • „Gniewko liczy, ile razy wychodzę za kamień. Myśli, że nie widzę, jak liczy na palcach za plecami. Niech liczy. Ja też liczę. Jego kroki, jak mnie odprowadza wzrokiem.”
  • „Syn? Mam. Tomek. Został przy wyrobisku tamtej nocy. Był w drugiej klatce, przy dalszej ścianie, a my mieliśmy jeden klucz i jedną noc. Wybrałem. Każdy wtedy wybierał. Nie pytaj więcej.”
  • „Bożydara gada, że chudnę? Jem, jem. Kopacz ma chudnąć, gruby się w chodniku nie zmieści. Nie patrz mi tak na ręce.”
  • „Tomek jest w schronie. Śpi na mojej pryczy, a ja na ziemi obok. Patrzę na niego całą noc. Urósł. Kiedy on urósł? Mnie przy tym nie było.”
Kategorie: Mieszkańcy · Żupa