Strona gryGraj ▸

Przewoźnik Józef

Zwykle na swoim miejscu.

Co woła, gdy przechodzisz

Prośby

Rozmowa

Spoiler: co mówi Przewoźnik Józef kliknij, żeby odsłonić

Na powitanie: „Na prom? Siadaj na środku, bo jak siądziesz z brzegu, prom się przechyli i będziesz miał solankę w butach do śmierci. Józef. Przewoźnik. Kiedyś górnik z bractwa, jak jeszcze było bractwo. Czterdzieści lat temu, jak inni uciekali w górę, zostałem na dole. Ktoś musiał.”

Odpowiedzi na pytania

Kim jesteś?
Józef. Przewoźnik. Kiedyś górnik z bractwa. Teraz jedyny brat w bractwie, więc i starszy bractwa. Sam sobie sędzią.
Czym się zajmujesz?
Ciągnę prom po linie, ręka za ręką. Co tydzień wiozę suchary pokutnikowi na dół. Raz w roku zapalam żyrandol w kaplicy.
Co tu w okolicy?
Kaplica, jeziora, prom. Najpiękniejsze miejsce w żupie i najsmutniejsze. Jedno z drugim chodzi w parze, jak górnik z lampą.
Masz rodzinę?
Brat został w Poprzeczni. Jeden z dziewiętnastu. Dlatego zostałem. Ktoś musiał być przy nim, choćby piętro wyżej.
Czego się boisz?
Że lina pęknie, jak będę na środku. Solanka mnie nie utopi. Stanę w niej po pas i będę tak stał, jak oni stoją w ścianie.
O czym marzysz?
Żeby ktoś jeszcze raz usiadł w ławie bractwa i powiedział: sądzimy. I żebym nie siedział sam.
Co lubisz jeść?
Suchary moczone w solance. Słone jak łzy, tylko twardsze.
Smoki istnieją?
Bractwo miało przysłowie: pod ziemią są tylko trzy potwory. Woda, gaz i żupnik. Smoka na liście nie było.
Co zrobisz z workiem złota?
Oddałbym je bractwu. Bractwo kupiłoby pompę, pompa wypompowałaby Poprzecznię, a ja może pochowałbym brata po ludzku.
Znasz jakiś dowcip?
Żupnik pyta górnika: czemu tak wolno kopiesz? Górnik: bo słucham. Żupnik: płacę za kopanie, nie za słuchanie. Górnik: dlatego pan jest żupnikiem, a ja jeszcze żyję. Bractwo opowiadało to na każdym zebraniu. Potem przestało.
Jak ci ta pogoda?
pogodnie: Słońce. Pamiętam. Wychodziło się z szybu i mrużyło oczy, aż leciały łzy. Czterdzieści lat nie mrużyłem.
deszcz: Deszcz na górze, to tu solanka rzednie, na dłoń. Prom idzie lżej. Podziękuj deszczowi ode mnie.
mgła: Nad jeziorem zawsze stoi mgiełka, od soli. Wasza mgła na górze to dziecko przy naszej.
Co o mnie myślisz?
Obcy. Siadaj na środku i nie gadaj, aż dobijemy.
Słyszałem o tobie od pokutnika. On rzadko o kimś mówi.
Ufam ci. Dam ci potrzymać linę. Nikomu nie daję.
Bractwo by cię przyjęło. Bez głosowania. Ja jestem bractwem, to wiem.
Co słychać?
Lina dziś sucha. Dobry dzień na przeprawę.
Pokutnik nie wziął sucharów. Zostawiłem na kamieniu. Rano ich nie było.
Solanka idzie w górę. Pal przy pomoście już do połowy biały.
Solanka opadła. Widać stare stopnie, o których zapomniałem.
O sąsiadach
Pokutnik Bartłomiej: Pokutnik. Wiem, za co pokutuje. On wie, że wiem. Wożę mu suchary. Tak się rozmawia po czterdziestu latach.
Skarbnik: Skarbnik siedzi na ławie z lampą. Bractwo go szanowało, żupnik się z niego śmiał. Wiesz, który z nich dalej tu jest.
Biała Pani: Biała Pani przychodzi nad jezioro i patrzy w solankę, jakby tam było niebo. Odbija się w niej mój kaganek. Ona myśli, że to słońce.
Starsza Marianna: Starsza ze schronu przysłała mi kiedyś grzyby. Pierwszy prezent od czterdziestu lat. Zjadłem i płakałem. Grzyby były dobre.
Koniuch Maciej: Koniuch z Komór. Jego koń piłby solankę, gdyby mógł. Konie lubią sól. Ludzie też, tylko udają, że nie.

Inne tematy

  • „Prom ciągnie się po linie, ręka za ręką. Wioseł nie ma, bo w solance wiosło nie ma się o co zaprzeć, woda gęsta jak miód. Solanka nie pozwoli ci utonąć, sama wypycha człowieka do góry jak korek. Ale wyjść też nie pozwoli. Brzegi śliskie od soli, a jak wejdziesz po pas, sól zasycha na nogawkach i ciągnie w dół jak kamień. Tu się nie tonie. Tu się stoi.”
  • „Bractwo górnicze sądziło swoich na tej ławie w kaplicy. Kto ukradł bryłę, kto pił pod ziemią, kto gwizdał w chodniku. Kara jedna: tydzień przy pompie, za darmo. Raz osądzili żupnika. Wyrok zapadł. Żupnik się roześmiał i poszedł na górę. Tydzień później przyszła woda.”
  • „Znasz opowieść o Księżnej od Pierścienia? Przyjechała z dalekiego kraju, gdzie sól była, i wrzuciła tam pierścień do szybu. Potem kazała kopać tutaj. Pierwsza bryła, jaką wykopali, miała jej pierścień w środku. Tak mówią. Ja mówię, że jak się kopie dość długo, w końcu znajduje się to, czego się szukało. Albo wodę.”
  • „Żupnik dzierżawił żupę od rady na pięć lat. Płacił stałą kwotę, a co wykopał ponad to, było jego. Pięć lat to mało, więc się spieszył. Kaszty stawiał rzadziej, ludzi brał tańszych, a w Poprzeczni kazał kopać tam, gdzie pukacze stukali. „Tam lepsza sól”, mówił. Była lepsza. Biała jak mleko. Wypłynęła razem z wodą.”
  • „Na samym dnie siedzi Bartłomiej, pokutnik. Wypala gaz spod stropu, w mokrym kaftanie, z drągiem. Czterdzieści lat. Wiozę mu co tydzień suchary i oliwę do lampy. Nie dziękuje. Nie musi. Wiem, za co pokutuje, a on wie, że wiem. Tyle nam starcza za rozmowę.”
  • „Żyrandol w kaplicy robiliśmy we trzech, z kryształów z grot, każdy rozpuszczony i odlany na nowo, żeby był przejrzysty jak woda. Trzy lata. Zapalam go raz do roku, w rocznicę wody. Siadam wtedy w ławie i liczę tych, co nie wyszli. Dziewiętnastu. Za każdego świeca. Świec mam coraz mniej.”
  • „Solanka opadła o dłoń. Na palach widać starą linię, białą. Pierwszy raz od czterdziestu lat woda idzie w dół, a nie w górę. Ktoś zatkał to, co żupnik otworzył. Ty, prawda? Dziś wiozę cię za darmo. Jutro też. Pojutrze zobaczymy.”
  • „Solanka podeszła pod pomost, lina mokra, prom ciężki. Mówią, że skarbiec żupnika otwarty. To złoto leżało czterdzieści lat i nikt go nie ruszył. Wiesz czemu? Bo każdy z nas wiedział, że za drzwiami stoi woda i czeka, aż ktoś je otworzy. Ty nie wiedziałeś. Niewiedza też kosztuje. Zwykle kogoś innego.”
  • „Słyszałem, jak lampa na ławie Skarbnika zgasła. Echo doszło aż tutaj, przez wodę. Pierwszy raz od czterdziestu lat nikt nie patrzy na żupę z dołu. Wiozę cię, jak zawsze. Tylko siadaj na środku. Teraz to naprawdę ważne.”
Kategorie: Mieszkańcy · Żupa