Przewoźnik Józef
Zwykle na swoim miejscu.
Co woła, gdy przechodzisz
- „Siadaj na środku.”
- „Ręka za ręką.”
- „Tu się nie tonie. Tu się stoi.”
- „Dziewiętnastu.”
Prośby
- Lina Józefa (poziom 55)
Rozmowa
Spoiler: co mówi Przewoźnik Józef kliknij, żeby odsłonić
Na powitanie: „Na prom? Siadaj na środku, bo jak siądziesz z brzegu, prom się przechyli i będziesz miał solankę w butach do śmierci. Józef. Przewoźnik. Kiedyś górnik z bractwa, jak jeszcze było bractwo. Czterdzieści lat temu, jak inni uciekali w górę, zostałem na dole. Ktoś musiał.”
Odpowiedzi na pytania
- Kim jesteś?
- Józef. Przewoźnik. Kiedyś górnik z bractwa. Teraz jedyny brat w bractwie, więc i starszy bractwa. Sam sobie sędzią.
- Czym się zajmujesz?
- Ciągnę prom po linie, ręka za ręką. Co tydzień wiozę suchary pokutnikowi na dół. Raz w roku zapalam żyrandol w kaplicy.
- Co tu w okolicy?
- Kaplica, jeziora, prom. Najpiękniejsze miejsce w żupie i najsmutniejsze. Jedno z drugim chodzi w parze, jak górnik z lampą.
- Masz rodzinę?
- Brat został w Poprzeczni. Jeden z dziewiętnastu. Dlatego zostałem. Ktoś musiał być przy nim, choćby piętro wyżej.
- Czego się boisz?
- Że lina pęknie, jak będę na środku. Solanka mnie nie utopi. Stanę w niej po pas i będę tak stał, jak oni stoją w ścianie.
- O czym marzysz?
- Żeby ktoś jeszcze raz usiadł w ławie bractwa i powiedział: sądzimy. I żebym nie siedział sam.
- Co lubisz jeść?
- Suchary moczone w solance. Słone jak łzy, tylko twardsze.
- Smoki istnieją?
- Bractwo miało przysłowie: pod ziemią są tylko trzy potwory. Woda, gaz i żupnik. Smoka na liście nie było.
- Co zrobisz z workiem złota?
- Oddałbym je bractwu. Bractwo kupiłoby pompę, pompa wypompowałaby Poprzecznię, a ja może pochowałbym brata po ludzku.
- Znasz jakiś dowcip?
- Żupnik pyta górnika: czemu tak wolno kopiesz? Górnik: bo słucham. Żupnik: płacę za kopanie, nie za słuchanie. Górnik: dlatego pan jest żupnikiem, a ja jeszcze żyję. Bractwo opowiadało to na każdym zebraniu. Potem przestało.
- Jak ci ta pogoda?
- pogodnie: Słońce. Pamiętam. Wychodziło się z szybu i mrużyło oczy, aż leciały łzy. Czterdzieści lat nie mrużyłem.
deszcz: Deszcz na górze, to tu solanka rzednie, na dłoń. Prom idzie lżej. Podziękuj deszczowi ode mnie.
mgła: Nad jeziorem zawsze stoi mgiełka, od soli. Wasza mgła na górze to dziecko przy naszej. - Co o mnie myślisz?
- Obcy. Siadaj na środku i nie gadaj, aż dobijemy.
Słyszałem o tobie od pokutnika. On rzadko o kimś mówi.
Ufam ci. Dam ci potrzymać linę. Nikomu nie daję.
Bractwo by cię przyjęło. Bez głosowania. Ja jestem bractwem, to wiem. - Co słychać?
- Lina dziś sucha. Dobry dzień na przeprawę.
Pokutnik nie wziął sucharów. Zostawiłem na kamieniu. Rano ich nie było.
Solanka idzie w górę. Pal przy pomoście już do połowy biały.
Solanka opadła. Widać stare stopnie, o których zapomniałem. - O sąsiadach
- Pokutnik Bartłomiej: Pokutnik. Wiem, za co pokutuje. On wie, że wiem. Wożę mu suchary. Tak się rozmawia po czterdziestu latach.
Skarbnik: Skarbnik siedzi na ławie z lampą. Bractwo go szanowało, żupnik się z niego śmiał. Wiesz, który z nich dalej tu jest.
Biała Pani: Biała Pani przychodzi nad jezioro i patrzy w solankę, jakby tam było niebo. Odbija się w niej mój kaganek. Ona myśli, że to słońce.
Starsza Marianna: Starsza ze schronu przysłała mi kiedyś grzyby. Pierwszy prezent od czterdziestu lat. Zjadłem i płakałem. Grzyby były dobre.
Koniuch Maciej: Koniuch z Komór. Jego koń piłby solankę, gdyby mógł. Konie lubią sól. Ludzie też, tylko udają, że nie.
Inne tematy
- „Prom ciągnie się po linie, ręka za ręką. Wioseł nie ma, bo w solance wiosło nie ma się o co zaprzeć, woda gęsta jak miód. Solanka nie pozwoli ci utonąć, sama wypycha człowieka do góry jak korek. Ale wyjść też nie pozwoli. Brzegi śliskie od soli, a jak wejdziesz po pas, sól zasycha na nogawkach i ciągnie w dół jak kamień. Tu się nie tonie. Tu się stoi.”
- „Bractwo górnicze sądziło swoich na tej ławie w kaplicy. Kto ukradł bryłę, kto pił pod ziemią, kto gwizdał w chodniku. Kara jedna: tydzień przy pompie, za darmo. Raz osądzili żupnika. Wyrok zapadł. Żupnik się roześmiał i poszedł na górę. Tydzień później przyszła woda.”
- „Znasz opowieść o Księżnej od Pierścienia? Przyjechała z dalekiego kraju, gdzie sól była, i wrzuciła tam pierścień do szybu. Potem kazała kopać tutaj. Pierwsza bryła, jaką wykopali, miała jej pierścień w środku. Tak mówią. Ja mówię, że jak się kopie dość długo, w końcu znajduje się to, czego się szukało. Albo wodę.”
- „Żupnik dzierżawił żupę od rady na pięć lat. Płacił stałą kwotę, a co wykopał ponad to, było jego. Pięć lat to mało, więc się spieszył. Kaszty stawiał rzadziej, ludzi brał tańszych, a w Poprzeczni kazał kopać tam, gdzie pukacze stukali. „Tam lepsza sól”, mówił. Była lepsza. Biała jak mleko. Wypłynęła razem z wodą.”
- „Na samym dnie siedzi Bartłomiej, pokutnik. Wypala gaz spod stropu, w mokrym kaftanie, z drągiem. Czterdzieści lat. Wiozę mu co tydzień suchary i oliwę do lampy. Nie dziękuje. Nie musi. Wiem, za co pokutuje, a on wie, że wiem. Tyle nam starcza za rozmowę.”
- „Żyrandol w kaplicy robiliśmy we trzech, z kryształów z grot, każdy rozpuszczony i odlany na nowo, żeby był przejrzysty jak woda. Trzy lata. Zapalam go raz do roku, w rocznicę wody. Siadam wtedy w ławie i liczę tych, co nie wyszli. Dziewiętnastu. Za każdego świeca. Świec mam coraz mniej.”
- „Solanka opadła o dłoń. Na palach widać starą linię, białą. Pierwszy raz od czterdziestu lat woda idzie w dół, a nie w górę. Ktoś zatkał to, co żupnik otworzył. Ty, prawda? Dziś wiozę cię za darmo. Jutro też. Pojutrze zobaczymy.”
- „Solanka podeszła pod pomost, lina mokra, prom ciężki. Mówią, że skarbiec żupnika otwarty. To złoto leżało czterdzieści lat i nikt go nie ruszył. Wiesz czemu? Bo każdy z nas wiedział, że za drzwiami stoi woda i czeka, aż ktoś je otworzy. Ty nie wiedziałeś. Niewiedza też kosztuje. Zwykle kogoś innego.”
- „Słyszałem, jak lampa na ławie Skarbnika zgasła. Echo doszło aż tutaj, przez wodę. Pierwszy raz od czterdziestu lat nikt nie patrzy na żupę z dołu. Wiozę cię, jak zawsze. Tylko siadaj na środku. Teraz to naprawdę ważne.”
Kategorie: Mieszkańcy · Żupa