Gimnazjarcha Hippias
Nocą idzie gdzie indziej.
Co woła, gdy przechodzisz
- „Obywatel? Trzeźwy?”
- „Prawo jest na kamieniu.”
- „Pięć drachm, Damoksenosie.”
Prośby
- Egzamin u gimnazjarchy (poziom 24)
- Oliwa dla palestry (poziom 30)
Sprawy, które zaczyna
Rozmowa
Spoiler: co mówi Gimnazjarcha Hippias kliknij, żeby odsłonić
Na powitanie: „Stój. Zanim postawisz stopę na piasku: obywatel? Nie handlujesz na agorze? Trzeźwy? Dobrze. Hippias, gimnazjarcha. Przysięgałem przed Zeusem, Gają, Heliosem, Apollinem, Heraklesem i Hermesem, że nie będę faworyzował przyjaciół ani szkodził wrogom. Jak masz cały dzień, wyrecytuję ci resztę.”
Odpowiedzi na pytania
- Kim jesteś?
- Hippias, gimnazjarcha Pelorii. Wybrany przez miasto, zaprzysiężony przed sześcioma bogami, rozliczany co cztery miesiące. Mam czterdzieści dwa lata, czyli jeszcze osiemnaście, zanim prawo powie, że za stary.
- Czym się zajmujesz?
- Pilnuję gimnazjonu. Kto może się namaścić, kto nie. Kto się spóźnia, ile płaci. Ile oliwy przyszło, ile poszło. Pierwszego dnia miesiąca Dios zwołuję zgromadzenie i wybieram trzech pomocników. Na razie zgłasza się jeden, i to ten, którego bym nie wybrał.
- Co tu w okolicy?
- Gimnazjon to palestra, kryta bieżnia i basen. Na wschód dzielnica kupców, gdzie ludzie płacą za wszystko, nawet za to, czego nie wolno kupić. Na zachód port. Na lądzie stadion, gdzie chłopcy biegają szybciej, kiedy patrzą dziewczęta z nasypu. Tego też nie ma w prawie.
- Masz rodzinę?
- Żona, córka i ojciec, który nie żyje. Córka pyta, czemu dziewczęta nie mogą biegać na stadionie. Mówię, że prawo. Pyta, kto pisał prawo. Mówię, że mężczyźni z Berei. Pyta, czy byli mądrzy. Kończę wtedy rozmowę.
- Czego się boisz?
- Donosiciela. Prawo daje mu trzecią część grzywny. Tysiąc drachm grzywny to trzysta trzydzieści trzy drachmy dla tego, kto przyjdzie z dobrą pamięcią. Ludzie mają dziś bardzo dobrą pamięć.
- O czym marzysz?
- Jedna Hermaja bez skargi. Jeden rok, kiedy nikt nie przekupi sędziego, nie przyjdzie pijany i nie uderzy gimnazjarchy. Raz mnie uderzono. Sto drachm. Pamiętam każdą.
- Co lubisz jeść?
- Chleb jęczmienny, figi i woda z kanału. Mięso tylko z ofiary na Hermai. Gimnazjarcha, który je za dużo, nie może karać chłopców za brzuch.
- Smoki istnieją?
- W prawie nie ma nic o smokach. Gdyby jaki przyleciał na dziedziniec, sprawdziłbym, czy jest obywatelem. Potem bym uciekał, ale najpierw sprawdził.
- Co zrobisz z workiem złota?
- Oddałbym do kasy gimnazjonu i wpisał na tablicę dochodów. Nadwyżkę przekazałbym następcy w trzydzieści dni. Wiem, że to nudna odpowiedź. Uczciwe są zwykle nudne.
- Znasz jakiś dowcip?
- Przychodzi chłopak do gimnazjarchy i mówi: spóźniłem się, bo pomagałem ojcu. Gimnazjarcha: pięć drachm. Chłopak: a gdybym nie pomógł? Gimnazjarcha: wtedy dziesięć, za kłamstwo, że pomagałeś. Damoksenos się z tego śmieje. Ja nie wiem czemu.
- Jak ci ta pogoda?
- pogodnie: Słońce. Piasek gorący, chłopcy biegają szybciej, żeby nie poparzyć stóp. Dobry dzień na zapasy.
deszcz: Deszcz. Wszyscy na krytą bieżnię. Kto czekał, aż przestanie, płaci za spóźnienie.
mgła: Mgła od morza. Na dziedzińcu nie widać drugiego końca. Dobrze. Niektórzy ćwiczą lepiej, kiedy nikt nie patrzy. - Co o mnie myślisz?
- Obywatel? Trzeźwy? Nie handlujesz na agorze? To możesz patrzeć.
Słyszałem o tobie. Na tablicy cię nie ma. Tak trzymaj.
Ufam ci. Dlatego wiesz o mnie więcej niż rada.
Jak zechcesz biec na Hermai, nie dostaniesz żadnej ulgi. Ale pierwszy wpiszę cię na listę. To dla mnie zaszczyt, nie dla ciebie. - O sąsiadach
- Trener Damoksenos: Najlepszy paidotribes, jakiego miałem. Najdroższy też, licząc same spóźnienia.
Efeb Kleitos: Szybki. Głodny. Karny, kiedy chce. Wieniec za pracowitość już ma u mnie, tylko o tym nie wie.
Kupiec Damokrates: Hojny. Hojność przy świadkach to też handel. Handel nie wchodzi na piasek.
Lysandra: Trenuje u mnie. Prawo milczy, więc ja też.
Arystoteles: Chodzi po bieżni i myśli. Nie przeszkadza. Raz poprawił mi gramatykę na tablicy z grzywnami.
Prytan Damon: Prytan. Karmi zwycięzców w prytaneionie. Wolałbym, żeby karmił tych, co się nie spóźniają.
Inne tematy
- „Przed Hermają muszę wiedzieć, kto w pankrationie wygrywa za łatwo. Jak wpiszę na tablicę bez dowodu, sam powinienem się na nią wpisać. Popytaj. Trener Damoksenos ma nos do takich rzeczy, młody Kleitos biega wszędzie i wszystko słyszy, a bankier Pasikles wie, kto na kogo stawia. Zakłady mówią prawdę szybciej niż ludzie.”
- „Prawo wisi na kamieniu przy wejściu, przepisane słowo w słowo z Berei. Nie rozbiera się tu i nie namaszcza niewolnik, wyzwoleniec ani ich synowie, ani ten, kto się sprzedaje, ani ten, kto handluje na agorze, ani pijany, ani szalony. Obraza gimnazjarchy: pięćdziesiąt drachm. Uderzenie: sto. Świadek, który mógł pomóc i nie pomógł: pięćdziesiąt. Lubię, jak prawo liczy.”
- „Przy wejściu masz pobieloną tablicę. Tam wypisuję ukaranych. Trener Damoksenos jest na niej cztery razy, pięć drachm za każdy dzień spóźnienia. Mówi, że po drodze karmi psy. Psów w prawie nie ma. Płaci i spóźnia się dalej. Jeden z niewielu ludzi, którym grzywna nic nie robi, bo płacą ją z uśmiechem.”
- „Kupiec Damokrates przyszedł z dwudziestoma amforami oliwy. Chciał zostać lampadarchą, dawać oliwę na dziesięć dni i biec z pochodnią na Hermai. Odesłałem amfory. Kto handluje na agorze, ten się tu nie namaszcza, choćby przyniósł oliwy na całe miasto. Obraził się. Gdyby powiedział głośno to, co myślał, zapłaciłby pięćdziesiąt drachm.”
- „Za miesiąc Hermaja. Ofiara dla Hermesa, bieg z pochodniami, nagroda za tężyznę, za karność i za pracowitość. Tężyznę ocenia trzech sędziów wylosowanych z siedmiu, karność i pracowitość ja, pod przysięgą. Igrzyska Pelorii mają być czyste. A słyszę, że w pankrationie ktoś wygrywa za łatwo. Słyszę. Dowodu nie mam. Na tablicę nie wpisuje się tego, co się słyszy.”
- „Lysandra trenuje na moim dziedzińcu. Prawo z Berei nic nie mówi o amazonkach. Sprawdzałem trzy razy, wiersz po wierszu. Czego prawo nie zabrania, tego ja nie zabraniam. Ale patrzę. Ona też patrzy. Dwoje ludzi, którzy patrzą, i piasek pośrodku.”
- „Nocą liczę oliwę i grzywny. Rachunek co cztery miesiące, nadwyżka do następcy w trzydzieści dni, inaczej tysiąc drachm. Gimnazjarchę można pozwać jeszcze dwa lata po urzędzie. Nikt mnie nie sprawdza tak dokładnie jak ja sam. I dobrze. Kiedyś ktoś sprawdzi.”
- „Deszcz. Chłopcy do krytej bieżni, paidotribai za nimi. Kto się spóźni, bo czekał, aż przestanie padać, płaci jak za każde spóźnienie. Deszcz nie jest w prawie.”
- „Święto w teatrze pod regułami Apollina. Słusznie. Reguła to jedyne, co chroni słabszego zawodnika przed silniejszym, a uczciwego przed sprytnym. Tak samo na piasku, jak na scenie.”
- „Święto Dionizosa dla wszystkich, słyszałem. Dla wszystkich. W teatrze niech będzie, jak chcą. Na mój piasek pijany nie wejdzie, choćby przyszedł w bluszczu i z orszakiem.”
- „Zdałeś. Powiem ci coś w zamian, bo pytałeś uczciwie. Mój ojciec był wyzwoleńcem. Kupił wolność za trzydzieści lat przy wiośle. Według prawa na tamtym kamieniu ja nie powinienem się tu nigdy namaścić. A namaszczałem się dwadzieścia lat i pilnuję tego prawa lepiej niż ktokolwiek z dobrego rodu. W Metroonie leżą spisy rodów. Wystarczy, że ktoś zajrzy. Donosiciel dostaje trzecią część grzywny.”
- „Słyszałem, że ktoś miał przyjść kanałem pod mój skarbiec w noc przed Hermają. Oliwa na nagrody, srebro, wieńce. Postawiłem przy kratce pod palestrą dwóch chłopców z kijami. Dziękuję. Prawo nie przewiduje złodziei pod podłogą. Dopiszę.”
- „Hermaja była czysta, jak co roku. Ktoś mówi, że matka Kleitosa kupiła łódź. Dziwne, ryby suszone tak dobrze się nie sprzedają. Nie pytam. Nie moje prawo.”
- „Oliwiarnia palestry stoi pusta. Prawo gimnazjonu mówi: gimnazjarcha daje oliwę każdemu, kto ćwiczy. Damokrates przysłał mi dwadzieścia amfor, a ja je odesłałem, bo kupiec, który handluje na agorze, nie będzie namaszczał moich efebów. Prawo jest prawem. Tylko teraz chłopcy walczą na sucho, ślizgają się po pocie i obijają kolana. Gdyby ktoś przyniósł oliwę z gaju, a nie z kantoru, przyjąłbym.”
- „Oliwiarnia znowu pusta. Tydzień zleciał jak bieg na stadionie. Chłopcy pytają, czy przyniesiesz jeszcze. Ja nie pytam, gimnazjarcha nie prosi dwa razy. Ale gdybyś przyniósł trzy amfory, zapłacę z kasy gimnazjonu.”
Kategorie: Mieszkańcy · Peloria