Strona gryGraj ▸

Sokrates

Nocą idzie gdzie indziej.

Co woła, gdy przechodzisz

Prośby

Rozmowa

Spoiler: co mówi Sokrates kliknij, żeby odsłonić

Na powitanie: „O, nowa twarz! Stój, stój, ja też stoję, boso, jak widzisz. Sokrates. Nic nie sprzedaję, niczego nie uczę, tylko pytam. Powiedz mi, skoro już tu jesteś: wiesz, co robisz na tej wyspie? Bo ja nie wiem, co ja tu robię, a pytałem już wyrocznię.”

Odpowiedzi na pytania

Kim jesteś?
Sokrates, syn kamieniarza i akuszerki. Ojciec ciosał kamień, matka pomagała rodzić dzieci. Ja pomagam ludziom urodzić myśl. Też boli, też krzyczą.
Czym się zajmujesz?
Pytam. Nie biorę za to pieniędzy, w przeciwieństwie do sofistów, i dlatego jestem biedny i uczciwy. Ktoś musi być giezem na leniwym koniu. Miasto to koń, ja jestem giez.
Co tu w okolicy?
Ładna wyspa. Agora jak w Atenach, tylko ludzie śpiewają, zamiast się sądzić. Za miasto nie chodzę. Drzewa i pola niczego mnie nie nauczą, a ludzie w mieście tak.
Masz rodzinę?
Żona Ksantypa, trzech synów. Ludzie mówią, że Ksantypa była kłótliwa. Spróbuj żyć z kimś, kto cały dzień chodzi boso po rynku i pyta obcych, czym jest dobro. Ja bym się kłócił.
Czego się boisz?
Śmierci? Nie wiem, czym jest. Albo to sen bez snów, albo rozmowa z dawnymi mędrcami. Jedno i drugie brzmi dobrze. Boję się raczej życia bez pytań. Takie życie nie jest warte życia.
O czym marzysz?
Spotkać kogoś, kto naprawdę wie, czym jest cnota. Szukam od lat. Tu, na wyspie, jest kilku kandydatów. Wszyscy się mylą, ale każdy inaczej. To już postęp.
Co lubisz jeść?
Głód jest najlepszą przyprawą. Jem, żeby żyć, a inni żyją, żeby jeść. Ale jak Ione daje zupę rybną, nie odmawiam. Filozofia nie zabrania zupy.
Smoki istnieją?
Czy smok istnieje? A wiesz, czym jest smok? Jeśli nie wiesz, czym jest, skąd wiesz, że go nie ma? Widzisz, to trudniejsze pytanie, niż myślałeś.
Co zrobisz z workiem złota?
Chodzę po targu i liczę, bez ilu rzeczy mogę żyć. Worek złota to dużo takich rzeczy naraz. Oddałbym go komuś, kto wie, na co go wydać. Jeszcze takiego nie spotkałem.
Znasz jakiś dowcip?
Przychodzi do mnie młodzieniec i mówi: Sokratesie, wiem wszystko. Pytam: a wiesz, ile kosztuje ryba u Ione? Poszedł sprawdzić. Do dziś nie wrócił. Ceny ryb to najtrudniejsza filozofia.
Jak ci ta pogoda?
pogodnie: Słońce, ciepły kamień pod stopami. Dobry dzień, żeby kogoś zapytać o sprawiedliwość.
deszcz: Pada. Ludzie chowają się pod stoę, a stamtąd nie mają dokąd uciec przed pytaniem. Lubię deszcz.
mgła: Mgła. Nie widzę, z kim rozmawiam. Czasem to lepiej, bo nie oceniam po twarzy. Sam mam twarz satyra, wiem coś o tym.
Co o mnie myślisz?
Nie znam cię, więc mogę cię o wszystko zapytać. Wspaniale.
Ludzie o tobie mówią. Ciekawe, czy ty wiesz, kim jesteś.
Lubię z tobą rozmawiać. Nie uciekasz w połowie pytania.
Jesteś jednym z niewielu, którzy wiedzą, czego nie wiedzą. To rzadsze niż heros.
O sąsiadach
Platon: Mój uczeń. Pisze o mnie dialogi i wkłada mi w usta rzeczy, których nigdy nie mówiłem. Czasem mądrzejsze niż moje. To boli najbardziej.
Arystoteles: Mówi, że uczył się u Platona. Nie znam go, ale po trzech pytaniach wiem, że lubi dzielić wszystko na rodzaje. Mnie by pewnie podzielił na kawałki.
Diogenes z Synopy: Szczeka na ludzi z dzbana. Platon nazywa go Sokratesem, który oszalał. Chyba mi to schlebia.
Rapsod Melitos: Śpiewa ładnie i nie lubi pytań o prawdę. Ma prawie to samo imię co mój oskarżyciel. Prawie.

Inne tematy

  • „Kalia mówi, że ta wyspa zbiera tych, którzy jeszcze się nie dokłócili. Dlatego chodzą tu ludzie, którzy żyli przede mną, i tacy, co się urodzili długo po mnie. Jeden, Arystoteles, mówi, że był uczniem mojego ucznia. Nie znam go. Ale zadałem mu trzy pytania i już mam o nim zdanie. Ciekawe, czy on ma o mnie.”
  • „Dawno temu, w Delfach, przyjaciel zapytał wyrocznię, czy jest ktoś mędrszy ode mnie. Powiedziała, że nikt. Pomyślałem, że to pomyłka, i poszedłem pytać mądrych ludzi. Polityków, poetów, rzemieślników. Każdy wiedział mniej, niż myślał. Ja też wiem mało, ale przynajmniej o tym wiem. Ludzie zrobili z tego „wiem, że nic nie wiem”. Ładnie brzmi. Ja tak nie mówiłem.”
  • „Pytałem Melitosa, czym jest pieśń. Powiedział, że rytmem. Zapytałem, czy rytm może kłamać. Powiedział, że nie. Zapytałem, czy pieśń może kłamać. Zamilkł i poszedł stroić lirę. Dobry człowiek. Zabawne, że ten, który mnie oskarżył w Atenach, nazywał się Meletos. Prawie to samo imię. Prawie.”
  • „Diogenes mówi, że ja pytam, a on szczeka, i że szczekanie szybciej działa. Może. Po szczekaniu ludzie odchodzą źli. Po pytaniu też, tylko wracają następnego dnia.”
  • „Mam taki głos w środku. Nie mówi mi, co robić, tylko czasem mówi: nie. Dziś rano powiedział „nie” przy straganie z rybami. Nie kupiłem. Ione mówi, że ryby były wczorajsze. Głos miał rację, a ja miałbym brzuch.”
  • „Żona, Ksantypa, mówiła, że gadam z całym miastem, a w domu milczę. Podobno raz wylała na mnie wodę, a ja powiedziałem, że po grzmocie zawsze przychodzi deszcz. Ludzie to powtarzają od wieków. Nikt jej nie zapytał, kto nosił tę wodę ze studni.”
  • „Nocą siedzę u Ione. Ludzie przy winie mówią szczerzej, a ja piję mało, więc wygrywam każdą rozmowę. Ione mówi, że jestem najgorszym klientem w porcie: zostaję najdłużej i zamawiam wodę.”
  • „Mówią, że zabiłeś Asteriona w labiryncie. Powiedz mi, bałeś się? Tak? To dobrze. Kto się nie boi, ten nie jest odważny, tylko głupi albo nie wie, gdzie wszedł. Ja stałem pod Delion w szyku i bałem się cały dzień. Wycofywałem się powoli i nikt mnie nie ruszył, bo szedłem tak, jakbym wiedział, co robię.”
  • „Wiesz, co mnie najbardziej ucieszyło w naszej rozmowie o odwadze? Że na końcu powiedziałeś „nie wiem”. Większość ludzi kończy rozmowę ze mną zła. Ty skończyłeś mądrzejszy o jedną niewiedzę. To dużo. Więcej, niż mają archonci.”
  • „Słyszałem, że przystań ma już boga. Zapytałeś, kto za to zapłaci? Nie mów. Sam pójdę zapytać Glaukosa. Albo Neritesa. Zawsze ktoś płaci, tylko rzadko ten, kto wybiera.”
  • „Miasto bez bogów w porcie? Ciekawe. W Atenach skazali mnie za to, że nie czczę bogów miasta. Tutaj miasto samo przestało ich pytać o przystań. Zobaczymy, kogo za to skażą. Mam nadzieję, że nie mnie, tym razem nie mam z tym nic wspólnego.”
  • „Ktoś z Larisy wiedział, kiedy księżyc zgaśnie, i nikomu nie powiedział. Wiedzieć i milczeć. Mówią, że to mądrość. Ja myślę, że czasem mądrość, a czasem cena. Rozpoznasz, które to było?”
  • „Słyszałem o Delfach. Wiesz, co mi kiedyś powiedziała Pytia? Że nikt nie jest mądrzejszy ode mnie. Całe życie sprawdzałem, czy to prawda, i wyszło, że bóg miał rację, bo ja przynajmniej wiem, że nie wiem. A teraz pytam ciebie: skąd wiedziałeś, że to bóg mówił, a nie kapłan? I czy to coś zmienia, jeśli słowa były prawdziwe?”
  • „Słyszałem, że w Atenach znów sądzili kogoś o bezbożność. Kobietę, piękną, mówią. Zapytam cię tak, jak zapytałem kiedyś Eutyfrona: czy to, co pobożne, kochają bogowie, bo jest pobożne, czy jest pobożne, bo bogowie to kochają? Bo jeśli sędziowie tego nie wiedzą, to jak mogą sądzić o bezbożność? Mnie skazali, nie wiedząc. Mam nadzieję, że tym razem ktoś zapytał.”
  • „Myślałem w nocy o naszej rozmowie o pobożności. W Atenach rozmawiałem o tym z młodym Eutyfronem przed samym sądem. On szedł oskarżać własnego ojca, ja szedłem bronić siebie. Obaj byliśmy pewni, że wiemy, co bogowie lubią. On bardziej. Ciekawe, jak mu poszło.”
  • „Gnosis chodzi teraz po Drodze Karawan i przecina wszystko na skos. Chleb, sznurek, cień kolumny. Odkrył, że wie, i nie może przestać sprawdzać, co jeszcze. Najpiękniejsza choroba, jaką znam. Sam na nią choruję od czterdziestu lat.”
Kategorie: Mieszkańcy · Peloria