Platon
Zwykle na swoim miejscu.
Co woła, gdy przechodzisz
- „Wyobraź sobie…”
- „Cień to nie rzecz.”
- „Oliwka, ale która?”
Prośby
- Cienie w grocie (poziom 95)
Rozmowa
Spoiler: co mówi Platon kliknij, żeby odsłonić
Na powitanie: „Witaj w gaju. Usiądź pod oliwką, tu słońce jest przesiane przez liście i nie razi. Platon. Podobno to przezwisko od szerokich ramion, zapaśnik ze mnie był. Teraz zapasy toczę tylko z myślami. Przegrywam równie często.”
Odpowiedzi na pytania
- Kim jesteś?
- Platon, syn Aristona, Ateńczyk. Uczeń Sokratesa, nauczyciel Arystotelesa, choć ten drugi często o tym zapomina.
- Czym się zajmujesz?
- Uczę w gaju, który nazywam Akademią, od herosa Akademosa, bo w Atenach zaczynałem w jego gaju. Mówią, że nad wejściem do mojej szkoły wisiał napis o geometrii. Nie pamiętam, żebym go wieszał. Ale geometrię warto znać.
- Co tu w okolicy?
- Gaje oliwne, pagórki, w oddali morze. Na zachodnim brzegu grota, do której nikt nie chodzi. Ludzie mówią, że w środku stoją kamienni ludzie. Przypowieść, która stała się prawdą. Nie lubię tego.
- Masz rodzinę?
- Ród dobry, ateński od pokoleń. Brat Glaukon gada w moich dialogach więcej niż ja. Żony ani dzieci nie miałem. Uczniowie są moimi dziećmi. Najzdolniejszy właśnie się ze mną nie zgadza.
- Czego się boisz?
- Że ludzie wezmą moje przypowieści dosłownie. Już szukają Atlantydy. Kiedyś pewnie zaczną szukać jaskini.
- O czym marzysz?
- Państwo, w którym rządzą filozofowie. Próbowałem na Sycylii. Tyran tak się zachwycił, że podobno kazał mnie sprzedać na targu jak niewolnika. Wykupił mnie przyjaciel. Marzenie zostało, zapału trochę mniej.
- Co lubisz jeść?
- Z umiarem. Oliwki, chleb, ryba. Uczta z rozmową, nie z winem. Napisałem kiedyś cały dialog o uczcie i jedzenia jest w nim mało.
- Smoki istnieją?
- Smok, którego widzisz, to cień smoka. Prawdziwy smok jest w świecie idei. Tam nie zieje ogniem, tam jest tylko pojęciem smoka. Bezpieczniejszy, przyznaję.
- Co zrobisz z workiem złota?
- W moim państwie strażnicy nie mieliby złota wcale, żeby nie myśleli o sobie. Worek oddałbym na szkołę. Uczniom na wosk do tabliczek.
- Znasz jakiś dowcip?
- Diogenes przyniósł mi oskubanego koguta i powiedział, że to człowiek według mojej definicji. Śmieszne, przyznaję. Ale potem musiałem dopisać paznokcie, a tego już nikt nie pamięta.
- Jak ci ta pogoda?
- pogodnie: Słońce. Tu, poza jaskinią, patrzy się w nie ostrożnie.
deszcz: Deszcz. Krople są różne, a deszcz jeden. Znowu idee, wybacz.
mgła: Mgła. Wszystko jest cieniem. Dzień jak z mojej przypowieści. - Co o mnie myślisz?
- Jeszcze patrzysz na cienie. Nie martw się, wszyscy zaczynamy przy ścianie.
Odwróciłeś głowę od ściany. Dobry początek.
Wyszedłeś na słońce i nie uciekłeś z powrotem. Rzadko kto.
Gdybym dziś pisał dialog o odwadze, dałbym ci w nim głos. - O sąsiadach
- Sokrates: Mój nauczyciel. Spisywałem jego słowa całe życie. Teraz mówi sam i wcale nie tak, jak pisałem.
Arystoteles: Najzdolniejszy uczeń. Dwadzieścia lat słuchał, potem napisał, że się mylę. Tak się kończy dobre nauczanie.
Diogenes z Synopy: Sokrates, który oszalał. Tak o nim mówię. On o mnie mówi gorzej.
Rapsod Melitos: Najpiękniejszy głos na wyspie i najgroźniejszy. W moim państwie by nie śpiewał. Tutaj słucham go co wieczór.
Inne tematy
- „Wyobraź sobie ludzi przykutych w jaskini twarzą do ściany. Za nimi płonie ogień, a ktoś nosi przed ogniem rzeźby. Ludzie widzą tylko cienie i myślą, że to cały świat. Gdyby jeden się uwolnił i wyszedł na słońce, najpierw by oślepł, a potem zobaczył rzeczy naprawdę. Wrócić i powiedzieć reszcie? Wyśmieją go. Może zabiją. Tak, myślę o Sokratesie.”
- „Sokrates chodzi po agorze żywy. Pisałem o nim całe życie, a on wczoraj zapytał, czemu w moich dialogach mówi rzeczy, których nie mówił. Kalia mówi, że wyspa zbiera tych, którzy się nie dokłócili. Z nim nie kłóciłem się nigdy. Może właśnie dlatego teraz muszę.”
- „Każda oliwka w tym gaju jest inna, a jednak każdą nazywasz oliwką. Skąd wiesz, że to oliwka? Bo w duszy masz wzór oliwki, doskonały, którego żadne drzewo nie dorasta. Dafne mówi, że wie, bo je zrywa. Też argument. Gorszy, ale smaczniejszy.”
- „W moim idealnym państwie poeci by nie śpiewali. Mówią piękne kłamstwa o bogach i herosach, a ludzie biorą je za prawdę. Melitos ma piękny głos. To w nim najgroźniejsze. Słucham go wieczorami i nie umiem przestać.”
- „Diogenes przyniósł mi kiedyś oskubanego koguta i krzyknął: oto twój człowiek. Poprawiłem definicję. A on do dziś mieszka w dzbanie i mówi, że widzi kubek, a kubkowości nie widzi. Powiedziałem mu: bo masz oczy, ale nie masz rozumu. Niby kwita, a liczymy dalej.”
- „Pytają mnie o Atlantydę. Wyspa, która zatonęła w jeden dzień i jedną noc. Gdzie jest? W moim dialogu. Tam jest bezpieczna. Ludzie i tak szukają jej na morzu. Kapitan Nikias mówi, że już trzech kupców pytało go o kurs.”
- „Nocą gaj jest ciemny jak tamta jaskinia, a gwiazdy jak ogień za plecami. Siedzę i patrzę w górę. Gwiazdy krążą po doskonałych kołach. Na ziemi nic nie jest doskonałe, ale tam przynajmniej się starają.”
- „Melitos zaśpiewał prawdę. Słyszałem aż w gaju. Wiesz, czego się bałem? Że ludzie, których ktoś wyprowadził z jaskini, rzucą się na niego. Nie rzucili się. Nucą krzywo. Może myliłem się co do poetów. Zapisuję to sobie, żeby nie zapomnieć: raz się myliłem.”
- „Byłeś tam nocą. Widziałeś kamienne postacie twarzą do ściany. Myślę o nich od twojego powrotu. Patrzyły na cienie, aż same zostały kamieniem. To gorsze niż moja jaskinia. W mojej przynajmniej można było się odwrócić.”
- „Zapytałem córkę winiarza, czy dusza huśta się razem z ciałem. Powiedziała, że jej dusza się huśta, a ciało stoi i patrzy. Zapisałem to. To lepsza odpowiedź niż połowa moich uczniów po dziesięciu latach. Nie mów jej. Jeszcze zacznie się uczyć geometrii.”
- „Sokrates pokazał ci przypominanie na niewolniku? Spisałem to kiedyś, słowo w słowo. Prawie słowo w słowo. Dusza widziała wszystko, zanim się urodziła, a nauka to przypominanie. On mówi, że nie upiera się przy wszystkim. Ja się upieram. Dlatego ja piszę, a on chodzi boso.”
Kategorie: Mieszkańcy · Peloria