Telemach
Nocą idzie gdzie indziej.
Co woła, gdy przechodzisz
- „Jedz, jedz.”
- „Wybacz ten hałas.”
- „W moim domu, a nie mój dom.”
- „Noemon czeka z okrętem.”
Rozmowa
Spoiler: co mówi Telemach kliknij, żeby odsłonić
Na powitanie: „Wejdź, wejdź, nie stój w bramie jak żebrak. Daj włócznię, postawię przy kolumnie. Siadaj tu, z dala od nich, bo tam przy stole człowiek nie usłyszy własnych myśli. Najpierw jedz. Jak się najesz, powiesz, kim jesteś i czego szukasz. Telemach, syn Odyseusza. Przepraszam za ten hałas. To nie moi goście. W moim domu rządzą obcy, a ja im nalewam. Wstyd mi przed tobą. Jedz.”
Odpowiedzi na pytania
- Kim jesteś?
- Telemach, syn Odyseusza. Mam dwadzieścia lat i dom pełen obcych. Na razie to całe moje królestwo.
- Czym się zajmujesz?
- Mam być panem domu. Na razie nalewam wino ludziom, którzy go zjadają. Uczę się być panem. Wolno idzie.
- Co tu w okolicy?
- Wyspa jest mała, ale moja. Znam każdą ścieżkę. Pałac, agora, przystań, chlewnia Eumajosa. Na zachodzie dziadek. Na wschodzie morze, a za morzem ojciec. Może.
- Masz rodzinę?
- Matka, dziadek. Ojciec, którego nie pamiętam. Eurykleja, która mnie karmiła. I Argos, pies ojca. To jest moja rodzina. Mała.
- Czego się boisz?
- Że zostanę taki, jak oni mówią. Chłopiec. Że będę stał przy stole z dzbanem, aż się zestarzeję.
- O czym marzysz?
- Zobaczyć ojca. Raz. Nawet z daleka. Żeby wiedzieć, jak wygląda człowiek, którego mam podobno oczy.
- Co lubisz jeść?
- Ser od Eumajosa i chleb, na brzegu, sam. Bez nich. Najlepszy posiłek, jaki jem, to ten, przy którym nikt się nie śmieje.
- Smoki istnieją?
- Dziadek mówi, że płynął na Argo i widział węża przy runie. Nie wiem, czy wierzyć. Ale jak dziadek opowiada, to mu się oczy świecą. Dla tego warto wierzyć.
- Co zrobisz z workiem złota?
- Kupiłbym okręt. Wojenny, z dwudziestoma wiosłami. I popłynąłbym. Gdzie? Tam, gdzie płynął on.
- Znasz jakiś dowcip?
- Zalotnik pyta drugiego: kiedy królowa wybierze? Drugi mówi: jak skończy tkać. Pierwszy: a kiedy skończy tkać? Drugi: jak wybierze. Tak się u nas śmieją. Ja się nie śmieję.
- Jak ci ta pogoda?
- pogodnie: Dobra pogoda do żeglugi. Noemon mówi, że wiatr dobry.
deszcz: Deszcz. Argos marznie na gnoju. Przykryję go.
mgła: Mgła. W takiej mgle łatwo przepłynąć niezauważonym. Zapamiętam. - Co o mnie myślisz?
- Gość. Zjedz, potem porozmawiamy. Tak robił ojciec.
Mentor o tobie mówił. Dobrze mówił.
Jesteś mi przyjacielem. Nie mam ich wielu. Wiesz o tym.
Ojciec by cię szanował. Tak myślę. Nie znam go, ale tak myślę. - Co słychać?
- Antinoos znowu siedział na tronie. Przy mnie.
Argos dzisiaj nie jadł.
Okręt gotowy. Czekam na noc.
Antinoos patrzy na mnie inaczej. Jakby się bał. - O sąsiadach
- Penelopa: Matka. Najmądrzejsza kobieta na wyspach. I najsmutniejsza.
Mentor: Mentor zawsze wie, co powiedzieć. Za dobrze wie, czasem.
Eurykleja: Eurykleja karmiła mnie i ojca. Nikomu bym nie zaufał tak jak jej.
Świniopas Eumajos: Eumajos jest dla mnie jak wuj. Lepszy niż wuj.
Laertes: Dziadek. Kopie w sadzie i nie przychodzi. Rozumiem go, ale mi go brak.
Antinoos: Antinoos chce mojego tronu. Mówi o tym przy mnie, z uśmiechem.
Eurymachos: Eurymachos mówi do mnie słodko. Słodko jak wino z trucizną.
Amfinomos: Amfinomos jedyny z nich patrzy mi w oczy. Wolałbym, żeby wyjechał.
Herold Medon: Medon nosił mnie na barana. Teraz nalewa im. Nie wiem, co o nim myśleć.
Noemon: Noemon pożycza mi okręt. Dobry człowiek, choć gada za dużo.
Aojda Femios: Femios śpiewa z przymusu. Obroniłem go przed matką. Pieśniarz nie jest winny.
Wróżbita Halitherses: Halitherses jeden wstał za mną na zgromadzeniu. Stary, ale wstał.
Kozopas Melantios: Melantios kopie każdego, kto stoi mu na drodze. Mnie jeszcze nie kopnął. Jeszcze.
Inne tematy
- „Mentor mówił mi, że płyniesz śladem ojca, na wschód, do Cyklopów. To ja popłynę w drugą stronę. Do Pylos, do starego Nestora, a potem do Sparty, do Menelaosa. Nestor był pod Troją do końca, Menelaos wracał najdłużej ze wszystkich. Któryś coś wie. Noemon da mi okręt, już obiecał. Matce nie mówię. Eurykleja wie i przysięgła milczeć. Jak matka zapyta, powiedz, że poszedłem na polowanie.”
- „Dwudziestu? Na Asteris? Czekają, aż będę wracał? … Antinoos. Uśmiechał się do mnie wczoraj przy stole. Podał mi chleb. Dobrze. Dobrze, że powiedziałeś. Popłynę dalej od wyspy, nocą, bez światła. Przybiję na drugim końcu Itaki, nie w mieście, i pójdę lądem. Niech czekają na skale. Niech marzną.”
- „Słyszałem od Medona. Dwudziestu ludzi Antinoosa na Asteris i żaden nie wrócił z łukiem. Ty to zrobiłeś. Dla mnie. Nawet mnie nie znasz. … Nie umiem dziękować tak, jak trzeba. Ojciec by umiał, podobno umiał wszystko. Weź to złoto, z tego, co jeszcze mają moje skrzynie. A Antinoos niech teraz patrzy na drzwi, jak siedzi przy stole.”
- „Zrobiłem, jak mówiłeś. Okręt Noemona przepłynął nocą, daleko od Asteris, bez światła. Na skale palili ognisko, widziałem z pokładu. Czekali. Pewnie dalej czekają. Z Pylos przywiozłem mniej, niż chciałem. Nestor pamięta ojca spod Troi, a potem już nic. Ale wróciłem. Weź to. Za życie się nie płaci, wiem. To za radę.”
- „Nie pamiętam ojca. Byłem niemowlęciem. Wszyscy mi mówią, że mam jego nogi, jego włosy, jego oczy. Jak ktoś mi mówi, że mam jego oczy, to patrzę w wodę i widzę tylko siebie. Matka mówi, że to normalne. Eurykleja mówi, że on też tak robił w moim wieku.”
- „Zwołałem zgromadzenie na agorze. Pierwsze od dwudziestu lat. Wstałem, powiedziałem, że zjadają mi dom. Rzuciłem berło na ziemię i się rozpłakałem, przy wszystkich. Antinoos się śmiał. Ludzie siedzieli i patrzyli w piasek. Nikt nie wstał. Ale słyszeli. To już coś.”
- „Widziałeś psa przy bramie? Argos. Ojciec go wychował, ale nie zdążył się nim nacieszyć, popłynął. Był najszybszym psem na wyspie. Teraz leży na gnoju i nikt się nim nie zajmuje, bo pana nie ma. Ja się nim zajmuję. Nie chce jeść ode mnie. Czeka na kogoś innego.”
- „Matka powiedziała mi przy krośnie, że ojciec zszedł do Hadesa. Żywy. Myślałem, że się rozpłacze. Nie rozpłakała się. Tkała dalej, równo, tylko raz zgubiła nitkę. Ja wyszedłem na mur i krzyczałem w morze, aż mi głos siadł. Nikt nie słyszał, wiatr był od lądu. Wiesz, co jest dziwne? Pierwszy raz byłem z niego dumny. Nie z króla, o którym wszyscy gadają. Z niego.”
- „Słyszałeś Syreny? Naprawdę? Przywiązany do masztu? … O czym śpiewały? Mówią w porcie, że one wiedzą wszystko, co się dzieje na ziemi. Wszystko. Czy… czy coś mówiły o ojcu? O tym, gdzie jest? … Nie pamiętasz słów. Pamiętasz tylko, że chciałeś zostać. Dziwne. Femios mówi, że najlepsze pieśni są takie, że się nie pamięta słów, tylko to, że się płakało. Ja bym chciał usłyszeć. Raz. Przywiązany, jak ty. Matka by mnie zabiła. A potem rozwiązała i zabiła drugi raz.”
- „Byłem rano u Eumajosa. Psy się do mnie łasiły i nie szczekały, Eumajos upuścił dzbany i płakał, jakby mnie z grobu wyciągnął. Żebrak wstał i ustąpił mi miejsca. Siedzieliśmy, jedliśmy. Potem Eumajos poszedł do matki z wieścią, że wróciłem. I wtedy… Żebrak wyszedł przed chatę i wrócił inny. Młodszy, w czystym płaszczu, z brodą ciemną. Myślałem, że bóg. Powiedziałem: bądź łaskaw, złożymy ci ofiary. A on: nie jestem bogiem. Jestem twoim ojcem. … Nie uwierzyłem. Powiedział, że drugi Odyseusz tu nie przyjdzie. Że to on, po dwudziestu latach. Usiedliśmy i płakaliśmy obaj, głośno, jak ptaki, którym chłopi zabrali z gniazda pisklęta, zanim się opierzyły. … Ty wiedziałeś. Widzę po tobie. Dobrze, że nie powiedziałeś. Wracam do miasta pierwszy. On przyjdzie potem, z Eumajosem, jako żebrak. Mam patrzeć, jak go kopią, i nic nie robić. Tak powiedział.”
- „Próbowałem napiąć łuk. Trzy razy drżał mi w rękach, a za czwartym bym napiął. Ojciec pokręcił głową, ledwo, i przestałem. Powiedziałem, że jestem słaby. Śmiali się. … Medona i Femiosa ocaliłem. Medon nosił mnie na barana, jak byłem mały, a Femios śpiewał, bo musiał. Ojciec posłuchał. Amfinomos… Był przy stole. Ostrzegano go. Nie wiem, czy kiedyś przestanę go widzieć.”
- „Dziadek założył zbroję. Stary! W sadzie, w hełmie, z włócznią, i krzyczał do bogów: co za dzień, syn i wnuk kłócą się, który dzielniejszy! Potem piorun z czystego nieba i Mentor między nami. Pokój. … Wiesz, co jest najdziwniejsze? Cisza w domu. Przez całe życie budziłem się przy ich śpiewach. Dziś obudziłem się i słyszałem morze. Nie umiem jeszcze w tym spać.”
Kategorie: Mieszkańcy · Morze Wina i wyspy