Spoiler: postać, która pojawia się w trakcie opowieści kliknij, żeby odsłonić
Odyseusz
Zwykle na swoim miejscu.
Co woła, gdy przechodzisz
- „Dom. Mój dom.”
- „Wiosło poczeka.”
- „Jeszcze nie umiem siedzieć na tym tronie.”
- „Eurykleja, wina dla gościa.”
- „Pokój. Dziwne słowo.”
Rozmowa
Spoiler: co mówi Odyseusz kliknij, żeby odsłonić
Na powitanie: „Siadaj. Nie przy mnie, na ławie. Ja jeszcze nie umiem siedzieć na tym tronie, oparcie wytarte od cudzych pleców. Odyseusz, syn Laertesa. Już bez łachmanów. Eurykleja wyszorowała mnie jak kocioł, a Atena oddała mi włosy i twarz. Ręce mam te same, co na progu. Zmęczony jestem. Nie od walki. Od tego, że przez tyle lat nie mogłem przestać kłamać, a teraz już mogę i nie wiem, jak się mówi prawdę.”
Odpowiedzi na pytania
- Kim jesteś?
- Odyseusz, syn Laertesa. Z Itaki. Ten, co mówił cyklopowi, że jest Nikt. Teraz już mogę mówić, że jestem ktoś. Dziwnie to brzmi.
- Czym się zajmujesz?
- Królem jestem. Byłem wodzem, żeglarzem, żebrakiem, gościem bogini. Teraz uczę się być mężem i ojcem. Najtrudniejsza z tych prac.
- Co tu w okolicy?
- Itaka. Skalista, kozia, nie dla koni. Najlepsza ziemia pod słońcem. Widziałem wyspy bogów, wiesz? Żadna nie pachniała tak jak ta, po deszczu, od strony Nejonu.
- Masz rodzinę?
- Żona, Penelopa. Syn, Telemach. Ojciec w sadzie, w łóżku już, nie w popiele. Matka w domu Hadesa, widziałem ją. Trzy razy chciałem ją objąć. Nie dało się.
- Czego się boisz?
- Morza. Posejdon nie zapomina. I tego, że kiedyś wezmę wiosło i pójdę, a ona znowu będzie stała w oknie.
- O czym marzysz?
- Żeby ktoś w głębi lądu zapytał mnie, po co niosę łopatę do wiania zboża. Wtedy będę wiedział, że jestem dość daleko od morza.
- Co lubisz jeść?
- Chleb z oliwą, figi z sadu ojca, ser kozi. Jadłem ambrozję u Kalipso. Nie smakowała. Smakuje to, co się je w domu.
- Smoki istnieją?
- Smoki? Widziałem Scyllę. Dwanaście nóg, sześć szyj, na każdej głowa z trzema rzędami zębów, a głos jak u szczenięcia. Zabrała mi sześciu ludzi z ławek. Jak to nie smok, to nie wiem, co jest smokiem.
- Co zrobisz z workiem złota?
- Feakowie dali mi więcej, niż przywiózłbym spod Troi. Leżało w grocie nimf. Część oddam ludziom, których zalotnicy objedli. Reszta niech leży. Złoto nie wiosłuje.
- Znasz jakiś dowcip?
- Pytał mnie cyklop, jak mam na imię. Powiedziałem: Nikt. Potem przez dziesięć lat wszyscy bogowie mnie pytali: i co, Nikt, dobrze ci? Nie, niedobrze. Ale śmieszne. Teraz już śmieszne.
- Jak ci ta pogoda?
- pogodnie: Słońce nad Itaką. Widzisz? Ja widzę pierwszy raz od dwudziestu lat i nie mogę się napatrzeć.
deszcz: Deszcz na Itace. Pachnie kozami i oliwą. Tęskniłem nawet za tym.
mgła: Mgła. W takiej mgle obudziłem się w zatoce Forkysa i nie poznałem własnej wyspy. Teraz już poznaję. - Co o mnie myślisz?
- Obcy z łodzi. Byłeś przy mnie dłużej niż niejeden przyjaciel.
Znam cię. Z Ogygii, od Feaków, z mojego domu. Mało kto był w tylu moich miejscach.
Ty jesteś swój. W moim domu masz miejsce przy ogniu, kiedy zechcesz.
Femios śpiewa o tobie. Krótko, w środku pieśni o mnie. Ale śpiewa. - Co słychać?
- Cicho w domu. Nie umiem jeszcze w tej ciszy.
Eurykleja okadziła salę siarką. Jeszcze czuć.
Pokój na Itace. Zeus kazał zapomnieć. Ja nie zapomnę, ale nie będę przypominał.
Drzwi trzymały. Ty trzymałeś.
Ojciec w zbroi. Nie wierzę własnym oczom. - O sąsiadach
- Penelopa: Penelopa. Przechytrzyła mnie łożem. Mnie! Dwadzieścia lat, a ona dalej mądrzejsza.
Telemach: Syn. Napiąłby ten łuk, gdybym mu nie pokręcił głową. Za czwartym razem. Wiem to.
Eurykleja: Niania. Trzymałem ją za gardło. Wstyd mi do dziś. Ona się śmieje, że miałem rację.
Świniopas Eumajos: Eumajos. Karmił żebraka jak brata i opowiadał mi o mnie. Takiego świniopasa nie ma żaden król.
Pasterz Filojtios: Filojtios. Płakał nade mną, zanim wiedział, kim jestem. Dam mu żonę i dom obok mojego.
Laertes: Ojciec. Znał każde drzewo, które mi dał. Ja też znałem. Po tym się poznaliśmy, nie po twarzy.
Mentor: Mentor? Który? Ten na ławie czy ten w porcie? … Tak. Wiem, co myślisz. Też wiem.
Herold Medon: Medon. Wyszedł spod wołowej skóry jak cielę. Dobry herold. Teraz już może mówić.
Aojda Femios: Femios. Śpiewał im, bo musiał. Teraz zaśpiewa nam, bo chce. To różnica.
Wróżbita Halitherses: Halitherses przepowiedział mi wszystko co do roku. Śmiałem się wtedy. Przeprosiłem go wczoraj.
Noemon: Noemon dał mojemu synowi okręt. Odwdzięczę się mułami. On woli muły.
Eupejtes: Eupejtes. Obroniłem go kiedyś przed ludem. Własnym ciałem w drzwiach. Nie żałuję. Żałuję jego syna.
Amfinomos: Amfinomos. Ostrzegłem go. Nic więcej nie mogłem.
Kalipso: Kalipso. Siedem lat. Nie mów o niej przy Penelopie. Ona wie. Ale nie mów.
Nausykaa: Nausykaa. Pierwsza mnie zobaczyła nagiego i słonego na brzegu i nie uciekła. Powiedziałem jej, że będę ją czcił jak boginię. Czczę.
Król Alkinoos: Alkinoos. Odwiózł mnie i zapłacił za to okrętem z kamienia. Królowie rzadko płacą za cudzy powrót.
Polifem: Polifem. Powiedziałem mu swoje imię z okrętu. Głupi byłem. Młody i głupi, choć już nie młody.
Eol: Eol dał mi wiatry w worku. Widziałem ogniska Itaki. Zasnąłem. Dziesięć lat kosztowała mnie jedna drzemka.
Kirke: Kirke. Rok u niej. Nie przypominaj.
Cień Antyklei: Matka. Umarła z tęsknoty za mną. Trzy razy przeszła mi przez ręce jak dym.
Cień Tejrezjasza: Tejrezjasz. Wszystko się sprawdziło. Zostało tylko wiosło.
Cień Elpenora: Elpenor. Pochowałem go z wiosłem. Ty widziałeś kopiec? Stoi? Dobrze.
Cień Achillesa: Achilles wolałby orać u biedaka. Ja wolałem żebrać we własnym domu. Rozumiem go teraz lepiej.
Cień Agamemnona: Agamemnon mówił: wracaj po cichu. Wróciłem po cichu. Jemu się nie udało.
Inne tematy
- „Wyszedłeś, bo ci kazałem. Kazałem, bo ci nie ufałem. Teraz wiem, że umiałeś milczeć, a to rzadsze niż umieć walczyć. Za późno, żeby to zmienić. Nie za późno, żeby powiedzieć. Jak będą śpiewać o tym dniu, ciebie w tej pieśni nie będzie. Taka jest cena ostrożności. Moja, nie twoja.”
- „Weź to. Złota zapinka. Pies trzyma w przednich łapach cętkowanego jelonka, a jelonek się wyrywa. Ludzie dziwili się, jak ją nosiłem: złoty pies dusi złotego jelonka, a obaj jakby żywi. Penelopa przypięła mi ją do płaszcza, jak odpływałem pod Troję. Opowiedziałem jej o niej przy ogniu, jeszcze w łachmanach, i płakała, bo poznała. Teraz jest twoja. I złoto z darów Feaków, co leżały w grocie nimf. Nie odmawiaj. … Jeszcze jedno. Wieszcz w domu Hadesa powiedział mi, że jak tu skończę, mam wziąć wiosło na ramię i iść w głąb lądu. Aż dojdę do ludzi, co nie znają morza i nie solą jedzenia. Aż ktoś w drodze zapyta, po co niosę łopatę do wiania zboża. Tam wbiję wiosło w ziemię i złożę Posejdonowi barana, byka i knura. Penelopa wie. Powiedziała, że skoro bogowie obiecują nam starość, to niech będzie i wiosło. Pójdę. Nie dziś. Dziś chcę posiedzieć w domu.”
- „Na Ogygii nosiłeś polana, a ja ciosałem belki toporem od Kalipso. Dwadzieścia drzew ściąłem. Ona przyniosła mi płótno na żagiel i świdry. Płakała, jak odpływałem, a ja się nie obejrzałem. Wstyd mi teraz trochę. Siedem lat to długo, a ja się nie obejrzałem.”
- „Feakowie zostawili mnie śpiącego na plaży w zatoce Forkysa, pod oliwką, z darami obok. Obudziłem się i nie poznałem własnej wyspy. Mgła. Krzyczałem, że mnie oszukali. A to była Itaka. … Słyszałem potem, że Posejdon zamienił ich okręt w kamień, przed samym portem, kiedy wracali. Za to, że odwożą każdego. Za mnie. Ty dałeś mi u nich wstać i powiedzieć: jestem Odyseusz, syn Laertesa. Pierwszy raz od lat powiedziałem to bez strachu.”
- „Argos poznał mnie pierwszy. Przed synem, przed nianią, przed żoną. Leżał na gnoju przy bramie, w kleszczach, zapomniany. Podniósł łeb, machnął ogonem, położył uszy. Nie mógł wstać. A ja nie mogłem podejść, bo Eumajos szedł obok, a żebrak nie płacze nad cudzym psem. Odwróciłem się i otarłem łzę, żeby nie widział. Kiedy wyszedłem z bramy, już nie żył. Dwadzieścia lat czekał. Doczekał i odszedł. Wychowałem go, ale nie zdążyłem się nim nacieszyć.”
Kategorie: Mieszkańcy · Morze Wina i wyspy