Strona gryGraj ▸

Gajowy Pałka

Nocą idzie gdzie indziej.

Co woła, gdy przechodzisz

Prośby

Sprawy, które zaczyna

Rozmowa

Spoiler: co mówi Gajowy Pałka kliknij, żeby odsłonić

Na powitanie: „Stój! Kto łazi po mojej Puszczy bez drogi? A, pielgrzym. Nie, nie pielgrzym, za dobrze uzbrojony. Pałka, gajowy. Pilnuję jodeł przed węglarką, sakiewek przed zbójnikami i ludzi przed błędnicami. Z tych trzech najgorzej idzie mi z węglarką.”

Odpowiedzi na pytania

Kim jesteś?
Pałka. Gajowy od trzydziestu lat. Imię miałem kiedyś inne, ale ludzie mówią, że pasuje mi kij, to zostało.
Czym się zajmujesz?
Chodzę po Puszczy, liczę jodły, przeganiam zbójników, zbieram sakiewki, gaszę ludziom latarnie, jak idą za błędnicą. Nikt mi za to nie płaci, oprócz klasztoru, a klasztor płaci modlitwą.
Co tu w okolicy?
Puszcza Jodłowa: najstarsze jodły w całej krainie, smolarnia, źródełko Franciszka, moja ambona i gajówka. Wyżej Gołoborze, niżej Dymarki, a na południe grań, z której widać wszystko, co jeździ nocą.
Masz rodzinę?
Żona uciekła z kupcem z Brzezin, dawno. Powiedziała, że z drzewami nie da się rozmawiać. Da się. Tylko one nie odpowiadają od razu.
Czego się boisz?
Ognia w Puszczy. Wystarczy jedna iskra ze smolarni i sto lat pójdzie z dymem w jedno popołudnie.
O czym marzysz?
Żeby po mnie ktoś te jodły pilnował. Węglarka by się ucieszyła, jakby nie było. Chociaż może nie. Kto by wtedy na nią krzyczał?
Co lubisz jeść?
Jagody prosto z krzaka. I grzyby z masłem, jak Hanka da masło. Gajowy nie gotuje, gajowy zbiera.
Smoki istnieją?
W Puszczy nie ma smoków. Są dziki, wilki, błędnice i zbójnicy. Wystarczy. Smok by się tu nie zmieścił między jodłami.
Co zrobisz z workiem złota?
Kupiłbym od Wojsława tę część Puszczy, co ją Mścisława tnie. I dałbym Mścisławie za darmo węgiel z buczyny zza góry. I wszyscy by byli zadowoleni, a ja biedny. Jak zawsze.
Znasz jakiś dowcip?
Gajowy złapał zbójnika i pyta: gdzie sakiewka? Zbójnik: w krzakach. Gajowy szuka, znajduje dziesięć. Zbójnik: moja była jedna. Gajowy: wiem. Reszta to dziesięcina.
Jak ci ta pogoda?
pogodnie: Słońce przez jodły nie dochodzi do ziemi. W Puszczy zawsze jest trochę wieczór.
deszcz: Deszcz, to pod jodłami sucho. Najlepsze miejsce na deszcz w całej krainie. Przychodź, posiedzimy.
mgła: Mgła w Puszczy to pora błędnic. Siedzę na ambonie z latarnią i gwiżdżę, żeby ludzie wiedzieli, gdzie człowiek, a gdzie nie.
Co o mnie myślisz?
Obcy. Chodzisz bez drogi. Nie chodź.
Słyszałem o tobie od Bartka. Że go nie zgubiłeś. Albo on ciebie.
Swój jesteś. Pokażę ci, gdzie najlepsze jagody. Nikomu tego nie pokazuję.
O tobie opowiadają zbójnicy przy ogniskach. Ze strachem. Dobrze.
Co słychać?
Wilki wyły na zachodnim stoku. Nowe stado, większe.
Zbójnicy rzucili dziś cztery sakiewki. Odniosę trzy. Sprawiedliwie.
Wozy były znowu. Trzy. Pod wiatr śmierdziały jak zawsze.
U stopy grani cicho. Za cicho. Dymarze tną chrust.
O sąsiadach
Węglarka Mścisława: Węglarka. Tnie mi jodły i przynosi węgiel na przeprosiny. Gdyby nie cięła, nie musiałaby przepraszać. Gdyby nie przepraszała, nie miałbym węgla.
Przewodnik Bartek: Bartek patrzy na Puszczę jak na grób. Bo to dla niego grób. Pusty, a jednak grób.
Dymarz Wojsław: Dymarz dobrze płaci i nie wycina. Za to coś wozi nocą. Jeden grzech mniej, jeden więcej.
Brat Kleofas: Brat Kleofas zapisuje każdą sakiewkę, co przynoszę. Każdą. Patrzy przy tym na mnie, jakby liczył też te, których nie przyniosłem.
Pokutnik Ignacy: Pokutnik przechodzi przez moją Puszczę z kamieniem raz na kilka dni. Nigdy nie odpoczywa pod jodłą. Mówi, że jodła by mu za dużo wybaczyła.
Kapitan Radosz: Kapitan z Brzezin przysłał raz ludzi łapać zbójników. Złapali mnie. Na pół dnia. Do dziś się śmieją w koszarach.
Babka Dobrochna: Babka Dobrochna zbiera w mojej Puszczy korzenie i nie pyta. Jej nie bronię. Jej się nie broni niczego.

Inne tematy

  • „Węglarkę bym zrozumiał. Mnie? Ja tu od lat pilnuję jodeł przed każdym… Idź już. Las cię widzi.”
  • „Słuchaj, bo ja z ambony widzę dalej niż ksiądz z ambony. Nocą u południowej stopy grani jeżdżą wozy. Trzy, czasem cztery. Koła owinięte szmatami, żeby nie stukały na kamieniach, konie bez dzwonków. Raz podszedłem pod wiatr. Śmierdziało mokrym psem i kwaśnym mlekiem. Tak śmierdzą orkowie, każdy myśliwy ci powie. Jadą od południa wzdłuż grani, na Dymarki, pusto. Wracają ciężko, aż osie piszczą przez szmaty. Z czym? Przy grani nic nie ma oprócz Dymarek.”
  • „Zbójnicy w Puszczy biorą pielgrzymom sakiewki, wysypują i rzucają w krzaki. Ja chodzę i zbieram. Odnoszę do klasztoru, brat Kleofas zapisuje: „sakiewka z krzyżykiem, znaleziona przez gajowego”. Wszystkie odnoszę. Prawie wszystkie. Co dziesiątą zostawiam sobie. Dziesięcina, rozumiesz? Klasztor bierze dziesięcinę od chłopów, to gajowy bierze od klasztoru. Sprawiedliwie wychodzi. Mniej więcej.”
  • „Węglarka wycina mi najstarsze jodły. Mówię jej: ta jodła pamięta króla. A ona, że król nie pali w piecu. Raz się pobiliśmy. Ona wygrała, bo miała siekierę, a ja tylko rację. Ale przyszła potem z węglem na zimę, za darmo. U nas tak się przeprasza.”
  • „Czapkę Kubusia, brata Bartka, znalazłem ja. Przy źródełku Franciszka, w błocie. Czerwona, z pomponem. Oddałem ojcu. Bartek mówi o tym, jakby to było wczoraj. Dla niego jest wczoraj. Ja chodzę do tego źródełka co rano i patrzę w wodę. Nie wiem, czego szukam. Dwadzieścia lat temu chyba też nie wiedziałem.”
  • „Ambonę postawiłem sam, na skraju polany. Widzę z niej Dymarki, kawał gołoborza i grań aż na południe. Ksiądz z ambony mówi, gajowy z ambony patrzy. Ksiądz widzi grzechy, ja dziki. Dziki przynajmniej przychodzą o stałej porze.”
  • „Nocą chodzę z latarnią do źródełka i z powrotem. Błędnice mnie znają. Ja zapalam latarnię, one gasną. One zapalają swoje, ja gaszę moją. Tak się mijamy od lat. Jak spotkasz niebieskie światło, nie idź za nim. Nawet jak woła twoim imieniem. Zwłaszcza wtedy.”
  • „Wozy przestały jeździć. Trzy noce siedziałem na ambonie i nic, cicho u stopy grani. Dymarki nie dymią. Chciałem tego, prawda? Chciałem. Tylko teraz dymarze chodzą po Puszczy i zbierają chrust na sprzedaż, bo nie mają roboty. Bieda tnie las szybciej niż węglarka.”
  • „Wozy dalej jeżdżą. Wczoraj cztery. Ty wiesz, co wiozą, widzę po tobie, i nic. Dobrze. Ja też nic. Gajowy patrzy, nie sądzi. Tylko z ambony patrzy się teraz jakoś gorzej. Wysoko, a nic nie widać.”
  • „Węglarka? Od zimy tnie jodły nocą. Nocą! Kto widział, żeby węglarz ciął po ciemku? Siekierę słychać aż na ambonie. I tnie tylko najstarsze, te z dziuplami, jakby czegoś w nich szukała.”
  • „Teofilę znalazłem rano pod Kamieniem, zziębniętą. Mówiła, że wołała pół nocy i nikt nie przyszedł, choć ktoś siedział przy ogniu. Ty siedziałeś? No to siedziałeś.”
  • „Kołek śpi w szałasie nad moją gajówką od dwudziestu lat. Z lasu nic nie bierze oprócz osiki. Raz go spytałem, czemu osika. Powiedział: bo drży. Więcej nie pytałem.”
Kategorie: Mieszkańcy · Łysa Góra