Dziewanna
Zwykle na swoim miejscu.
Co woła, gdy przechodzisz
- „W dzień nikt nie przychodzi!”
- „Mruk, nie gryź gościa.”
- „Liczę. Jaga każe.”
- „Babka by wiedziała.”
Sprawy, które zaczyna
Rozmowa
Spoiler: co mówi Dziewanna kliknij, żeby odsłonić
Na powitanie: „Ojej, ktoś przyszedł w dzień! W dzień nikt nie przychodzi, w dzień ludzie się wstydzą. Dziewanna jestem. Jak to ziele, wiesz, żółte, wysokie, na kaszel. Babka mnie tak nazwała. To jedyne, co mi kiedykolwiek wytłumaczyła.”
Odpowiedzi na pytania
- Kim jesteś?
- Dziewanna, z Basiorwyj. Wnuczka Dobrochny. Uczennica Jagi. I trochę uciekinierka, ale tego nie pisz w żadnej księdze.
- Czym się zajmujesz?
- Zbieram ziele, liczę długi, pilnuję ognia i Mruka. Mruk pilnuje mnie. Lepiej mu wychodzi.
- Co tu w okolicy?
- Łysica jest piękna w nocy, nie wierz nikomu, kto mówi inaczej. Z kręgu widać całe Brzeziny i Basiorwyje, malutkie, jak domki z kory. Babka gdzieś tam siedzi przy ogniu.
- Masz rodzinę?
- Babka. Tylko babka. O mamie babka mówi „kiedyś”. O tacie nie mówi nawet tego.
Babka. I mama, która miała takie same ręce jak ja. Tyle wiem. Na razie tyle wystarczy. - Czego się boisz?
- Że wrócę do Basiorwyj, a babka powie „wiedziałam”. I nic więcej.
- O czym marzysz?
- Żeby babka i Jaga usiadły razem przy jednym ogniu. Ciekawe, która pierwsza by się odezwała. Stawiam na Jagę. Rokita mówi, że na babkę. Zakładamy się.
- Co lubisz jeść?
- Placki z dziewanną, babka robiła. Jaga nie umie, robi z pokrzywy. Smakują jak kara.
- Smoki istnieją?
- Babka mówiła, że co raz było, tak łatwo się nie kończy. Jak raz były smoki, to są. Tylko gdzie indziej.
- Co zrobisz z workiem złota?
- Kupiłabym babce nowy dach na chatę. I sobie buty, prawdziwe, z Brzezin. Do Jagi szłam boso przez całą górę. Nie polecam.
- Znasz jakiś dowcip?
- Ile czarownic trzeba, żeby zapalić ogień w kotle? Jednej. Ale dwóch, żeby się pokłócić, czy dobrze. U nas jest zawsze dwie.
- Jak ci ta pogoda?
- pogodnie: Słońce! Ziele pachnie na cały szczyt. Mruk się wygrzewa i udaje, że nie widzi latawców.
deszcz: Leje. Siedzę pod daszkiem przy kotle i liczę krople. Jaga każe liczyć wszystko.
mgła: Mgła! W mgle nikt nie widzi, że tańczę. Tańczę wtedy najładniej. - Co o mnie myślisz?
- Ojej, ktoś nowy! W dzień!
Słyszałam o tobie. Jaga też. Jaga o wszystkich słyszy pierwsza.
Swój. Mruk cię lubi, to i ja.
O tobie opowiada Rokita. Mówi, że jesteś jego ulubionym zakładem. Nie wiem, czy to dobrze. - Co słychać?
- Mruk złapał żmiję. Przyniósł mi w prezencie. Dziękuję, Mruku.
Policzyłam dziś cały krąg długów. Wyszło, że Brzeziny są nam winne więcej niż klasztor.
Takie same ręce… Patrzę na swoje i myślę o mamie.
Mam własną listę! Trzy zamówienia! - O sąsiadach
- Czarownica Jaga: Jaga jest głośna, cyniczna i najuczciwsza na całej górze. Babka by się z nią pokłóciła. Babka się ze wszystkimi kłóci po cichu.
Rokita: Rokita przychodzi czasem na polanę i opowiada stare historie. Kłamie pięknie. Jaga mówi, żebym nie słuchała. Słucham.
Brat Bonawentura: Brat od ziół przychodzi przed świtem i zawsze się rumieni. Mnisi chyba nie widują dziewczyn.
Babka Dobrochna: Babka. Wie wszystko i nic nie mówi. Tęsknię za tym, jak nic nie mówi.
Sołtys Paweł Baran: Sołtys z Basiorwyj chciał mnie wydać za syna młynarza. Powiedziałam, że wolę na Łysicę. Myślał, że żartuję.
Karczmarka Wiolka: Wiolka z karczmy dawała mi zawsze lemoniadę za darmo, jak byłam mała. Ciekawe, czy dalej daje.
Inne tematy
- „Jestem z Basiorwyj. Moja babka to Dobrochna, ta zielarka na skraju lasu, co wszystko wie. Wiedziała, że do niej przyjdziesz, prawda? Ona zawsze wie. I nigdy nic nie mówi. Pytałam ją o mamę: „Kiedyś”. Pytałam, czemu ludzie we wsi milkną, jak wchodzę do sklepu: „Kiedyś”. Pytałam, czemu sama chodzi nocą do lasu: „Kiedyś”. Zimą spakowałam się i poszłam przez kładkę, na górę, do Jagi. Jaga mówi wszystko, nawet jak nie pytam. Powiesz babce, że żyję? Tylko tyle. Że żyję i że się uczę. Gdzie, nie mów. Albo mów. Ona i tak wie.”
- „Jaga uczy mnie liczyć. Myślałam, że będzie uczyć czarów, a ona mi daje rachunki. Kto ile winien, za co, od kiedy. Mówi, że czary to tylko ziele, które ktoś pamiętał zebrać we właściwą noc, a liczenie to prawdziwa sztuka. Wczoraj policzyłam, że opat jest nam winien za osiemnaście lat odsetek. Jaga powiedziała, że od klasztoru odsetek nie bierze. Z szacunku. Albo ze strachu, nie dosłyszałam.”
- „Mruk to kot Jagi. Czarny, oczywiście, inny by tu nie wytrzymał. Siada na kamieniu kręgu i patrzy, jak ktoś idzie od grzbietu. Jak ogon mu chodzi, to swój. Jak stoi, to pielgrzym z pochodnią. Na ciebie mu chodził. Mało komu chodzi.”
- „Najlepsze ziele zbiera się na Łysicy w noc bez księżyca, przed północą, boso, żeby czuć, gdzie ziemia ciepła. Tam, gdzie ciepła, coś pod spodem śpi i zioła rosną mocniejsze. Babka zbierała tak samo, wiem, widziałam ją raz przez okno, boso w ogrodzie, w listopadzie. Nigdy mi nie powiedziała po co.”
- „Noc! Nocą tańczymy. Nie dla diabła, Rokita i tak się nudzi. Dla ciepła. Kocioł grzeje z jednej strony, a od szczytu wieje z drugiej. Jak się kręcisz, grzeje z obu. Jaga mówi, że cała tajemnica sabatu to kobiety, którym zimno.”
- „Ty obiecałeś opatowi. Jaga mi powiedziała, ona zawsze wie wcześniej. Nocą przyjdzie Matka i będzie walczyć. Ja nie umiem walczyć, umiem zbierać dziewannę. Zanim przyjdziesz z mieczem, pomyśl, czy babka by chciała, żebyś mnie tu znalazł. Ona i tak by wiedziała, co zrobiłeś.”
- „Powiedziałeś jej? I co? … Że wie. No jasne, że wie. A coś jeszcze? … Że mama miała takie same ręce? Babka nigdy nic o mamie. Ani słowa, przez całe życie. Pierwszy raz. Przez ciebie, przez obcego, ale pierwszy raz. Nie płaczę, to od dymu. Może zejdę na święta. Może. Nie mów jej jeszcze.”
- „Zostajemy! Jaga zapisała opata nowym atramentem i śmiała się pół nocy. Ja się nie śmiałam, ja tańczyłam. Jak będziesz w Basiorwyjach, powiedz babce, że mam już własną listę. Trzy zamówienia, wszystkie na kaszel. Babka będzie wiedziała, że to dziewanna.”
- „Babcia Jaga mówi, że ten stary z kołkiem nosi kogoś w środku. Ziele na to ma ona, nie ja. Ja bym nie dała, ja się boję. Ona się nie boi niczego, nawet rachunków.”
Kategorie: Mieszkańcy · Łysa Góra